Türkiye genelinde 1 Temmuz itibarıyla yürürlüğe giren yeni yasal düzenlemeler ve Ulusal Depozito İade Sistemi kapsamında boş şişe başına alınacağı açıklanan 1 TL’lik iade bedelinin sevinci tüketicinin kursağında kaldı. Ambalaj üreticileri, hammadde (PET) tedarik maliyetleri ve lojistik nakliye ücretlerindeki ani artışları gerekçe göstererek yaz aylarının en temel tüketim maddesi olan pet şişe sulara dev bir zam yansıttı. Sözcü Gazetesi’nin perakende sektöründen edindiği sıcak bilgilere göre, market raflarındaki fiyat etiketleri sabah saatleri itibarıyla tamamen değiştirildi.
0.5 ve 1.5 Litrelik Su Fiyatlarında Yeni Tarife (Özet Tablo)
Özellikle yaz sıcaklarında tüketimi tavan yapan küçük ve büyük boy pet şişe suların zincir marketler ile bakkallardaki yeni ortalama fiyat listesi:
| Ürün Hacmi / Türü | Eski Ortalama Fiyat | Zamlı Yeni Raf Fiyatı |
|---|---|---|
| 0.5 Litre Pet Şişe Su | 5.00 TL – 6.00 TL | 7.50 TL – 9.00 TL |
| 1.5 Litre Pet Şişe Su | 10.00 TL – 12.00 TL | 14.50 TL – 17.00 TL |
| Koli İçi Alım (24’lü 0.5 Lt) | 90.00 TL | 130.00 TL |
Fiyat Notu: Yukarıdaki rakamlar ulusal zincir marketlerin ortalama tavan fiyatları baz alınarak derlenmiş olup, yerel bakkallarda, akaryakıt istasyonlarında ve kafe/restoran gibi işletmelerde lokasyona bağlı olarak %30 ila %50 oranında daha yüksek seviyelerde karşımıza çıkabilmektedir.
Depozito Kazancı Daha Cebe Girmeden Eridi
Büyük umutlarla başlayan geri dönüşüm odaklı depozito hamlesinde vatandaşın planı, boş şişeleri makinelere atarak bütçeye katkı sağlamaktı. Ancak su üreticilerinin ambalaj maliyetlerindeki artışı doğrudan ürünün çıplak fiyatına yansıtması, alınacak olan 1 TL’lik depozito teşvikini tamamen anlamsız hale getirdi. Tüketiciler, “Şişeyi geri verip 1 TL alacağız ama zaten alırken eskisinden 3 TL daha fazla ödüyoruz. Kazanan yine biz olmadık” diyerek sosyal medyada duruma tepki gösteriyor.
Sektör temsilcileri ise su fabrikalarındaki enerji maliyetlerinin, plastik kapak ve etiket üretim fiyatlarının döviz kuruna bağlı olarak katlandığını savunuyor. Özellikle yaz sezonunun açılmasıyla birlikte turizm bölgelerindeki yüksek su talebi, tedarik zincirinde dönemsel nakliye krizlerine yol açıyor ve bu da doğrudan nakliye lojistik zamlarını beraberinde getiriyor.
Damacana Su Fiyatları da Tetikte
Pet şişe gruplarına gelen bu şok zammın ardından, ev ve iş yerlerinde yaygın olarak kullanılan 19 litrelik polikarbonat damacana su fiyatlarının da yukarı yönlü revize edilmesi bekleniyor. Halihazırda markasına göre 85 TL ile 120 TL arasında alıcı bulan damacana suların, temmuz ayının ikinci yarısından itibaren psikolojik sınır olan 140 TL barajını aşabileceği konuşuluyor.
Yüksek enflasyonist baskının temel gıda ve içecek maddeleri üzerindeki bu kontrolsüz seyri, dar gelirli ailelerin mutfak masraflarını doğrudan sarsmaya devam ediyor. Perakendeciler derneği yetkilileri, su gibi alternatifsiz bir tüketim maddesinde fiyat istikrarının sağlanabilmesi için üreticilere yönelik hammadde sübvansiyonlarının acilen devreye alınması gerektiğinin altını çiziyor.
Bir Cevap YazEditörün Tüketici Notu (Saha Analizi): Su maliyetlerini düşürmek isteyen tüketiciler için bu dönemde en rasyonel alternatif, koli bazlı toptan alımlara yönelmek ya da ev tipi tezgah altı arıtma sistemlerini değerlendirmektir. Zira mevcut maliyet projeksiyonları, pet şişe gruplarındaki bu yukarı yönlü fiyat hareketliliğinin yaz sonuna kadar durmayacağını net bir şekilde gösteriyor.
