Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan ve Resmî Gazete’de yayımlanan “Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik” bugün itibarıyla yürürlüğe girdi. Dijitalleşmeyle birlikte artan reklam maruziyetine karşı tüketicileri korumayı ve piyasadaki şeffaflığı güçlendirmeyi hedefleyen düzenleme, aldatıcı reklamlardan yapay zeka suistimallerine kadar geniş bir alanda sıkı denetim getiriyor. İşte hayatımıza giren 10 kritik yenilik.
1. Çocuklara Hedefli Reklam Yasaklandı
Çocukların kişisel verileri ve çevrim içi davranışları analiz edilerek yapılan profilleme bazlı hedefli reklam uygulamaları tamamen yasaklandı. Yetişkin tüketiciler için ise hedefli reklamın hangi kriterlerle sunulduğu ve bu ayarların nasıl değiştirilebileceği bilgisinin açıkça sunulması zorunlu hale geldi.
2. Influencer Paylaşımlarına Sıkı Takip
Sosyal medya etkileyicilerinin bir ürün, hizmet, indirim veya etkinlik katılımı karşılığında elde ettiği menfaat doğrultusunda yaptığı paylaşımlarda artık “reklam” veya “tanıtım” ibarelerini kullanması zorunlu tutuluyor.
3. İndirimli Satışlarda 10 Günlük En Düşük Fiyat Esası
Şartlı satışlar da bundan böyle indirimli satış kurallarına tabi olacak. İndirimli ürünlerde üzeri çizilen fiyatın, indirimin başlangıcından önceki son 10 gün içinde uygulanan en düşük fiyat olması gerekiyor. Meyve ve sebze gibi çabuk bozulabilen ürünlerde ise indirimden hemen önceki fiyat esas alınacak.
4. Yasa Dışı Şans Oyunları ve Fal Reklamlarına Kapsamlı Yasak
Yasa dışı bahis ve kumar oyunlarına yönelik reklam yasağının kapsamı genişletildi. Yasa dışı şans oyunlarının yanı sıra falcı, medyum ve astrologlar tarafından sunulan hizmetlerin reklamı da yasak kapsamına alındı.
5. Şikâyet Platformlarına 48 Saat Sınırı
Şikâyet platformlarında satıcı ve sağlayıcılara tanınan yanıt süresi 72 saatten 48 saate düşürüldü. İşletmeler bu süre içinde açıklama yapmazsa, tüketici değerlendirmeleri doğrudan yayımlanacak.
6. Yapay Zeka ve Dijital İkiz Düzenlemesi
Reklamlarda insandan ayırt edilemeyen yapay zeka karakterleri kullanıldığında bu durumun açıkça belirtilmesi zorunlu hale geldi. Ayrıca gerçek bir kişinin yapay zeka ile üretilmiş dijital kopyasının, bir ürünü deneyimlemiş gibi gösterildiği ya da tavsiye ettiği reklamlar tamamen yasaklandı.
7. Çevre Dostu Beyanlara Bilimsel İspat Şartı
“Çevre dostu” gibi genel ve içi boş ifadelerin açıklamasız kullanılması engellendi. Çevresel beyanların ürünün hangi yaşam döngüsüne ait olduğunun belirtilmesi ve bu iddiaların üniversiteler ya da akredite bağımsız kuruluşlarca belgelenmesi zorunlu kılındı.
8. Takviye Edici Gıda Reklamlarına Yeni Çerçeve
Takviye edici gıdaların normal beslenmenin yerine geçtiği izlenimini veren reklamlar yasaklandı. Bu ürünler, sağlık beyanı kapsamına giren durumlar hariç olmak üzere karşılaştırmalı reklamlara konu olabilecek.
9. Akademik Unvanların İstismarına Son
Tüketicilerin bilgi eksikliğini ve güvenini istismar edecek şekilde akademik unvanların yanıltıcı ve aldatıcı biçimde kullanılması engellendi.
10. Doğrulanmamış Tüketici Değerlendirmelerine Geçit Yok
Satın alım sürecinin doğrulanamadığı platformlardaki tüketici yorumları artık yayımlanamayacak. Farklı başlıklar (teslimat, satıcı vb.) altında yapılan değerlendirmelerin tamamına aynı alanda ve kolayca ulaşılabilir şekilde yer verilmesi de şart koşuldu.
Kaynak: Bu haber, Ticaret Bakanlığı’nın Resmî Gazete’de yayımladığı yönetmelik esas alınarak hazırlanmıştır.
Bir Cevap Yaz
