Bilim dünyasında çığır açan yeni bir araştırmada, bilim insanları meyve sineğinin (Drosophila melanogaster) beynindeki tüm sinir bağlantılarını gösteren dünyanın en kapsamlı nöron haritasını (konnektom) tamamladı. Karmaşık beyin fonksiyonlarını ve canlı davranışlarının arkasındaki mekanizmaları anlamada milat kabul edilen bu çalışma, insan beyninin gizemlerini çözme yolunda dev bir adım olarak değerlendiriliyor.
140 Binden Fazla Nöron ve 50 Milyondan Fazla Bağlantı Haritalandı
Uluslararası “FlyWire” konsorsiyumu tarafından yürütülen ve yılları kapsayan yoğun araştırmalar sonucunda, yetişkin bir meyve sineğinin beynindeki tüm nöronal ağlar üç boyutlu olarak dijital ortama aktarıldı. Elde edilen harita, sinek beyninin yapısına dair benzersiz veriler sunuyor:
-
Hassas Ağ Yapısı: Çalışma kapsamında sinek beyninde yer alan 139 bin 255 nöron ve bu nöronların birbiriyle kurduğu 50 milyonun üzerinde sinaptik bağlantı tek tek kimliklendirildi.
-
Gelişmiş Yapay Zekâ Kullanımı: Milyonlarca yüksek çözünürlüklü elektron mikroskobu görselinin taranması ve nöron hatlarının birleştirilmesinde yapay zekâ algoritmalarından ve dünya çapındaki gönüllü araştırmacı ağından yararlanıldı.
İnsan Davranışları ve Beyin Hastalıkları İçin Neden Önemli?
Boyutu milimetrelerle ifade edilen meyve sineği beyni; yürürken, uçarken, yön bulurken veya kur yaparken tıpkı insan beynine benzer temel karar alma süreçlerini kullanıyor. Bilim insanları, sinek beynindeki bağlantı haritasını okuyarak şu sorulara yanıt arıyor:
-
Davranışların Nörolojik Temeli: Sinir iletilerinin hareket, koku alma veya görsel algı gibi davranışlara nasıl dönüştüğü ilk kez devre düzeyinde simüle edilebiliyor.
-
Nörolojik Hastalıklara Işık Tutacak: İnsan beyninde yüz milyarlarca nöron bulunsa da temel çalışma ilkeleri sinek beyniyle büyük paralellik gösteriyor. Bu harita; Parkinson, Alzheimer ve motor nöron hastalıklarının altında yatan sinirsel bozulmaları anlamada model olarak kullanılacak.
Elde edilen veri tabanı, dünya genelindeki tüm nörobilimcilerin kullanımına açık hale getirilerek beyin simülasyonları ve yapay zekâ mimarilerinin geliştirilmesinde referans kaynağı olarak sunuldu.
Kaynak: Bu haber, Haberler.com teknoloji ve bilim servisi içerikleri esas alınarak hazırlanmıştır.
Bir Cevap Yaz
