Simya ile uğraşanlara simyacı (Alşimist) denir. Simya, sınama yanılmaya dayalı olduğu, teorik temelleri olmadığı ve sistematik bilgi birikimi sağlamadığı için bilim değildir. Ama artık bilim 17.yy. simyacılarının hayalini gerçek kıldı. Kurşun, altına dönüştürüldü.
Bu dönüşüm, İsviçre’nin Cenevre kenti yakınlarındaki Avrupa parçacık fiziği laboratuvarı CERN’de gerçekleşti. Milyarlarca dolarlık LHC, her deneysel çalışmanın bir bölümünde kurşun iyonlarını çarpıştırıyor.
LHC’de her kurşun ışını çarpışmasında altın üretiliyor, ancak bu süreci tespit edecek dedektöre sahip tek deney cihazı ALICE. ALICE iş birliğinden fizikçi Uliana Dmitrieva, “Bu analiz, LHC’deki altın üretiminin imzasını deneysel olarak sistematik biçimde tespit eden ve analiz eden ilk çalışmadır” diyor.
New York’taki Stony Brook Üniversitesi’nden fizikçi Jiangyong Jia’ya göre, CERN’deki bir başka hızlandırıcı olan SPS de 2002 ile 2004 arasında kurşunun altına dönüştüğüne dair gözlemler yapmıştı. Ancak son deneyler daha yüksek enerjide yapıldı. Bu da altın üretme olasılığını yükseltiyor ve daha net gözlemlere fırsat sunuyor.
CERN araştırmacıları bu başarıya, neredeyse ışık hızında birbirine çarpan kurşun ışınları göndererek ulaştı. İyonlar bazen doğrudan çarpışmak yerine birbirlerinin yanından geçiyor. Bu olduğunda, iyonun etrafındaki yoğun elektromanyetik alan bir enerji darbesi yaratabiliyor ve bu darbe karşıdan gelen kurşun çekirdeğinin üç protonunu dışarı atmasına neden oluyor, bu da onu altına dönüştürüyor.
CERN araştırmacılarının altın üretimini yan gelir kapısı yapma gibi bir planı yok, ancak fotonların çekirdekleri nasıl değiştirdiğini daha iyi anlamanın LHC’nin performansını artırmalarına yardımcı olacağını söylüyorlar. Jia, “Bu tür süreçleri anlamak, ışın kalitesini ve kararlılığını kontrol etmek açısından çok önemli” diyor.
Bir Cevap Yaz
